Ο Καβάφης και η μεταμοντέρνα φιλοσοφία

Η καβαφική ποίηση είναι μοντερνιστική. Ο Καβάφης τοποθετείται στον μοντερνισμό και χρονολογικά (τέλη του 19ου - αρχές του 20ού αιώνα) αλλά και τεχνοτροπικά. Οι βασικές συνισταμένες του έργου του –ελεύθερος στίχος, ειρωνεία, ατομικισμός, decadence– είναι αναμφίβολα μοντερνιστικές. 

Ο Καβάφης ως κέντρο του νεοελληνικού κανόνα

 

Ποια είναι η θέση του Καβάφη στον νεοελληνικό λογοτεχνικό κανόνα; Και ανήκει άραγε στον κορμό της νεοελληνικής λογοτεχνίας; Ή μήπως είναι μια εξαίρεση, μια παρέκκλιση απ’ την κανονική ροή, απ’ τη βασιλική οδό που οδηγεί απ’ τον Σολωμό ως τον Παλαμά κι από εκεί ως τον Σεφέρη και τον Ελύτη; Είναι μια συζήτηση που έχει γίνει επανειλημμένως και συνεχίζει να διεγείρει τα πάθη από καιρού εις καιρόν. Άλλωστε, δεν πρόκειται για ένα ζήτημα που μπορεί να λυθεί οριστικά. Στην πραγματικότητα, η θέση κάθε συγγραφέα στον κανόνα δεν είναι απόλυτα σταθερή· ο κανόνας μεταβάλλεται, εξελίσσεται, ανατρέπεται.

Είναι ο Καβάφης μείζων ποιητής;

Ποιος είναι ο μείζων συγγραφέας; Ποιος είναι ο συγγραφέας που κατέχει μια σπουδαία θέση στον λογοτεχνικό κανόνα και στην ιστορία της λογοτεχνίας; Ποιος είναι ο συγγραφέας που όλοι αναγνωρίζουν ότι αξίζει να διαβαστεί και ότι είναι δεξιοτέχνης; Σίγουρα δεν μπορούμε να αποφανθούμε εξετάζοντας το έργο του στο πλαίσιο του μικρού χρόνου. Για να γίνει κάποιος μεγάλος συγγραφέας, πρέπει να σπάσει τα δεσμά της εποχής του, πρέπει να απελευθερωθεί απ’ τον εγκλεισμό στα στενά χρονικά του όρια, πρέπει να εισέλθει στον μεγάλο χρόνο.